w ,

Jamnik

Jamnik. Na białym tle rude jamniki. Z lewej długowłosy, z prawej krótkowłosy. Po prawej element graficzny - białe kropki na rudym tle, na dole czarne paski. Z lewej logo Folk.
Jamnik

Mówiąc o małych rasach psa, jamnik będzie jedną z pierwszych myśli, jaka przyjdzie nam do głowy. Trudno się temu dziwić, gdyż są one wiernym towarzyszem człowieka od długich pokoleń. I choć dzisiaj to głównie domowe pupile uwielbiające spędzać czas na kanapie ze swoim właścicielem, kiedyś prowadziły zupełnie odmienny tryb życia… Jednakże, jak każdy pies, jamnik posiada swoje wymagania i upodobania, które warto poznać, zanim na stałe zagości w naszych domach.

Jamniki zachwycają swoim wyglądem i usposobieniem. W tym niepozornym ciałku o krótkich nóżkach drzemie spory potencjał, energia, ale i gracja. Nie bez przyczyny tę małą rasę psa ceniono już w średniowieczu, gdzie była nieodzownym towarzyszem polowań. Tak! – jamnik to pies myśliwski, o czym nie wszyscy dzisiaj pamiętamy. Jest odważny, silny, ale również oddany i szybko przywiązujący się do rodziny. Piesek idealny?

Długa historia rasy

Historia rasy. Z lewej rudy, dumny jamnik siedzący na skórze jakiegoś upolowanego zwierzęcia. Z prawej element graficzny. Na ciemnym tle trzy drzewa i logo Folk.
Historia rasy

Niezwykle trudno jest jednoznacznie wskazać pochodzenie jamnika. Specjaliści i historycy nie są w tej kwestii zgodni – część z nich podaje, że pierwsi przedstawiciele tej rasy występowali już w starożytnym Egipcie! Jako dowód ukazywane są malowidła znalezione w grobowcach, wyobrażające psy o krótkich nogach.

Przeciwnicy tej teorii dowodzą, że podobieństwo egipskich psów do jamnika jest bardzo nikłe, a sama krótkonożność pojawia się także przy innych rasach jako wada genetyczna.

Choć spór ten chwilowo zostanie nierozwiązany, niepodważalnym faktem jest, iż właściwa hodowla tej małej rasy psa rozpoczęła się w średniowieczu na terenach dzisiejszych Niemiec. Bezpośrednimi przodkami jamnika prawdopodobnie są krótkonożne psy gończe.

Jamnik wykorzystywany był w polowaniach na zwierzynę chowającą się w norach, skąd też pochodzi jego nazwa. Dachshund to w dosłownym przekładzie „pies-borsuk”.

Wzmianki o nim pojawiały się w wielu źródłach (np. kronikach), ale i artyści nie pomijali tych zwierząt w swoich pracach, uwieczniających sceny z polowania.

Co istotne, jamniki na pierwszych wystawach psów pojawiły się pod koniec XIX wieku. Wtedy to zostały zarejestrowane jako odrębna, samodzielna rasa. Od tego czasu rozpoczął się ich sukcesywny podbój Europy, jak i całego świata, co trwa do chwili obecnej.

Jamnik – odmiany i ich cechy charakterystyczne

Cechy charakterystyczne. Na czarnym tle trzy jamniki, szorstkowłosy, krótkowłosy i długowłosy. Na górze białe paski na czarnym tle i logo Folk.
Cechy charakterystyczne

Jamniki są rasą niejednolitą, jeśli chodzi o ich wygląd. Każdy, kto zdecyduje się nie, będzie mógł wybrać spośród trzech różnych wielkości. Odpowiednio są to: standardowe pieski (ważąca do około 9 kg), jamniki miniaturki (ważą do 6 kg) oraz najmniejsze – jamniki królicze (ich waga sięga zaledwie do 4 kg).

To jednak nie wszystko, gdyż wyróżnia się dodatkowo trzy odmiany sierści tych zwierząt. Spotkamy się z jamnikami krótko-, szorstko- oraz długowłosymi. Każdy z tych piesków wymaga od nas nieco innej pielęgnacji, jak i mogą różnić się między sobą usposobieniem.

  • Jamnik krótkowłosy – posiada gęstą, krótką sierść, łatwą w utrzymaniu w czystości. Występuje w szerokim umaszczeniu: spotkamy się z psami czarnymi, rudymi, żółtymi, ale także dwukolorowymi czy pręgowanymi.
  • Jamnik długowłosy – jego sierść z podszerstkiem jest błyszcząca. Dłuższe, zwisające fragmenty znajdują się na uszach, ogonie i podbrzuszu. Jamnik długowłosy umaszczeniem jest równie niejednolity.
  • Jamnik szorstkowłosy – odmiana ciesząca się dużą popularnością. Również posiada podszerstek, choć nie na całym ciele. Jak świadczy jego nazwa, sierść w dotyku jest szorstka, z wyraźnie odznaczającą się brodą na kufie i brwiami (krzaczastymi). Umaszczenie jamnika szorstkowłosego z reguły jest ciemne – dzicze, aczkolwiek zdarzają się osobniki jaśniejsze, podpalane.

Charakter jamników

Towarzyskie. Zdjęcie chłopca i dziewczynki w parku. Dzieci bawią się z czarnym jamnikiem. Na dole napis fallinfolk.
Towarzyskie

W związku z tym, iż jamniki to psy myśliwskie, najczęściej posiadają silne, pewne siebie charaktery. Nie są przy tym zwierzętami agresywnymi czy dominującymi – bardzo dobrze sprawdzą się w rodzinach z dziećmi. Warto przy tym pamiętać, że przy całkowitych malcach mogą czuć się nieswojo.

Tęsknią za człowiekiem. Z lewej widać głowę jamnika szorstkowłosego i wyciągniętą  rękę mężczyzny, który nalewa sobie kawy do filiżanki. Na dole napis fallinfolk.
Tęsknią za człowiekiem

Jamnik należy do psów szybko i mocno przywiązujących się do człowieka. Okaże się naszym stałym kompanem, który źle znosi rozłąki – pozostawienie go na długie godziny zupełnie samego nie jest dobrym pomysłem. Dlatego nadaje się między innymi do poświęcających mu czas osób starszych.

Towarzyskość jamników przenosi się także na pozostałe gatunki zwierząt. Nie mają problemów z zaprzyjaźnieniem się z psami czy kotami, choć nie zapominajmy, że ich temperament nie pozwoli im być w pełni ustępliwymi. Na zaczepki innych na pewno odpowiedzą.

Nie inaczej jest na spacerach: kiedy jamnik poczuje zapach innego zwierzęcia, zwłaszcza dzikiego, obudzi się w nim jego dawny myśliwski instynkt – nieuważnemu właścicielowi może uciec.

Mimo iż jest to mała rasa psa o krótkich nóżkach, potrafi być dobrym stróżem domu. Widzimy to szczególnie na przykładzie jamnika szorstkowłosego, który jest ostrożny i podejrzliwy w stosunku do obcych osób. Jeśli coś go zaniepokoi, szczeka długo i donośnie, co nie dla wszystkich okaże się komfortowe.

Aktywne. Cztery zdjęcia. Na jednym jamnik kopie dziurę, na drugim aportuje, na trzecim w śniegu, na czwartym w lesie. Z prawej napis fallinfolk.
Aktywne

Jamnik ma też swoje wymagania, jeśli chodzi o aktywność fizyczną. Bo choć uwielbia spędzać czas ze swoim właścicielem, po prostu siedząc na kanapie i oglądając telewizję, równie mocno kocha biegać i spacerować. Nie boi się wody, do której chętnie wskakuje i pływa, np. goniąc za rzuconym mu patykiem. Jednakże, że ze względu na swoje krótkie łapki, nie jest biegaczem długodystansowym – nie nadaje się np. do biegu za rowerem.

Jeśli nie zapewnimy mu odpowiedniej dawki ruchu, jamnik może zmagać się z otyłością. Przełoży się ona na jego stan zdrowia – osłabiając mięśnie na grzbiecie, ucierpi kręgosłup pieska.

Jamnik i jego choroby

Choroby. Jasny jamnik na rękach u weterynarza. Widać stetoskop. Napis fallinfolk.
Choroby

W związku ze swoją charakterystyczną budową ciała i krótkimi łapami, jamniki mogą cierpieć na różnego typu schorzenia. Lekarze weterynarii wskazują, że najgroźniejszą i niestety najczęstszą ich chorobą jest dyskopatia.

Powoduje ona ucisk rdzenia kręgowego, na co mogą zapaść nawet niespełna roczne pieski. Ucisk jest bolesny dla zwierzęcia, lecz najgorszą konsekwencją jest paraliż lub niedowład tylnych kończyn jamnika.

Na szczęście choroba nie zawsze rozwija się w najgorsze jej stadium – wyróżnia się 5 stopni. Możliwe jest również leczenie psa, np. poprzez założenie mu specjalnego gorsetu, wspierane farmakologiczne (jeśli ból jest uciążliwy). Nie odnotowując popraw, konieczna będzie interwencja chirurgiczna.

Co więcej, u jamników mogą też wystąpić: Choroba Cushinga (mylona z otyłością, leczona farmakologicznie), wady kanalików nerkowych (wywołujące problemy z oddawaniem moczu), jak i nowotwory (choć stosunkowo rzadko).

Jamniki, zwłaszcza szorstkowłose, wskazywane są jako psy odporne na zmienne warunki atmosferyczne. Dzięki ich myśliwskiemu pochodzeniu, niestraszny jest im deszcz czy chłód (mimo to po zmoknięciu dobrze jest je dokładnie wytrzeć ręcznikiem). Raczej nie lubią upałów, lepiej więc nie przemęczać ich w pełnym słońcu. Przy dużych mrozach, szczególnie jamniki królicze jamniki miniaturki, warto wyposażyć w dodatkowy kubraczek.

Żywienie i pielęgnacja jamników

Co naturalne, innej pielęgnacji oczekują krótko-, długo-, jak i szorstkowłose jamniki. Do zdecydowanie najmniej wymagających należy odmiana krótkowłosa – sierść wystarczy wyczesywać w okresie jej linienia, czyli na przełomie sezonu letnio-jesiennego oraz zimowo-wiosennego.

Jamniki szorstko- i długowłose, w związku z obecnością podszerstka, trzeba regularnie szczotkować i trymować. Polega to na usuwaniu martwych i luźnych warstw włosia.

Co więcej, w związku ze wspomnianym ryzykiem wystąpienia chorób, jamniki wymagają regularnej wizyty u lekarza weterynarii. Okresowo wykonując zestaw podstawowych badań, np. krwi, wykluczymy schorzenia lub też odpowiednio szybko zareagujemy zanim wystąpią pierwsze ich objawy.

Pamiętajmy, że zminimalizujemy ryzyko wystąpienia chorób, wybierając pieska z rejestrowanej hodowli. Jamnik z rodowodem, niezależnie od jego odmiany, będzie gwarancją, że jest czystej krwi. Mając wgląd w przodków naszego pupila, otrzymamy pewność, że nie wystąpią u niego inne schorzenia i wady genetyczne.

Dieta. Biało-rudy jamnik wyjada z beżowej miski. Na górze napis fallinfolk.
Dieta

Jeśli chodzi o żywienie, musimy być uważni i nie pozwalać czworonogowi nadto przybierać na wadze. Nawet jamniki królicze charakteryzuje duży apetyt mogący wywołać szkodliwą otyłość. Dobierajmy więc karmę zgodnie z wiekiem pieska, ale i jego sposobem życia – aktywne potrzebują wysokoenergetycznego pokarmu.

W zależności od stanu zdrowia jamnika, ale też jego diety, lekarz weterynarii może zastosować dodatkową suplementację. Dzięki temu nasz zwierzak każdego dnia otrzyma niezbędną porcję witamin i minerałów, które pozwolą mu być sobą – czyli szczęśliwym i energicznym psem.

Co myślisz?

Święta z psem. Zdjęcie psa siedzącego obok swojej pani na kanapie. Przed nimi stolik z prezentami. W tle choinka. Z boku logo Folk.

Święta z psem – jak uniknąć potencjalnych zagrożeń

Sylwester z psem. Po lewej stronie na czarnym tle czarno - biały pies, po prawej zegar + fajerwerki

Sylwester z psem – o czym należy pamiętać